Ik zou dit jaar via de Hebban-challenge twintig boeken lezen. Al zijn uitdagingen steeds minder aan mij besteed, wil ik wel zien hoe ver ik geraak. Inmiddels heb ik er zeven gelezen, aan een achtste bezig.
Hebban lijkt me nogal ingewikkeld. Desalniettemin lukt het me tot nu mijn gelezen boeken in de challenge 2026 te zetten. Ik blijk – per ongeluk – een tweede challenge boekenplank gecreëerd te hebben. Een beetje verwarrend. De boeken die ik lees, zijn dat  gelukkig meestal niet.
‘Mazzel tov’ van Margot Vanderstraeten. Het boek had me in zijn greep. Om zo een inkijk te kunnen hebben in een joods gezin in Antwerpen. Margot schrijft over de tijd dat ze de kinderen van een joods gezin begeleidde met hun huiswerk gedurende zes jaren. Dat was in de jaren tachtig, negentig van de vorige eeuw.
Er ontstaat een vriendschap die jaren na deze tijd blijft bestaan. De kinderen zijn volwassen, hebben zich verspreid, ook (ver) buiten Antwerpen, krijgen zelf kinderen. Waarschijnlijk zijn ze nu nog bevriend.
Het verschil in de culturen en de wrijvingen die dat met zich meebrengt spatten soms van de bladzijden af, te meer omdat de auteur in die tijd samenwoonde met een Iraanse man, een vluchteling.
Maar al zijn er wrijvingen, ze blijven naar elkaar luisteren. Er ontstaat een mooi respect voor, alsmede een gezonde afstand van elkaar. Vaak ook nieuwsgierigheid naar elkaars manier van leven zonder eigen cultuur te verloochenen.
Sommige clichés worden – nogal pijnlijk – aan de kaak gesteld. De scène waarbij ze aan het wandelen is met een dochter van het gezin én diens hond, spreekt boekdelen.
Ze worden bedolven onder de verwijten van een winkelierster in de buurt, omdat de hond tegen de gevel van haar winkel plaste. Jullie soort en wat denken jullie wel en nog veel meer. Ik vroeg me af als het baasje van de hond een hanenkam had en zijn huid vol tatoeages stond, of die winkelierster ook zo gescholden zou hebben.
Het stemt althans tot nadenken over ons eigen denkpatroon. Men hoeft geen sterke racistische gevoelens te hebben om in een cliché te denken. Clichés zijn het vaakst sterker als men niet of onvoldoende geïnformeerd is.
Margot Vanderstraeten schrijft vlot, heel leesbaar. Ik houd wel van haar stijl. Ik zag haar ooit in ‘Alleen Elvis blijft bestaan’, met Thomas Vanderveken. Ze zei iets over de taal van Meulenberg (Houthalen) waar ze school liep. Dat kwam ook in haar boek terug. Verder sprak ze ook heel mooi, niet overdreven zuiver, wel vrijwel foutloos met een nog licht Limburgs accent. Of was dat mijn Limburgse afkomst die dat wilde horen?
Wat niet in haar boek terug kwam, was het woord ‘Goesting’, een woord dat ze – toen – verfoeide. Laat dat nu in mijn top Tien favoriete woorden staan …
De inhoud van het boek en recensies vindt u HIER.
Op reis naar Ithaka 